Vandaag wil ik weer 2 categorieën van grenzen tussen
innerlijk, “Ik” en uiterlijk, “Niet-Ik” bespreken, te weten
modus en causaliteit.

Modus

Grenzen tussen de 3 modi; denken, voelen en doen (Index
Computations voor de NLP-ers onder ons).
Mensen werken volgens de 3 verschillende modi in, op elkaar, op de wereld om hen heen en op zichzelf. Elke ervaring heeft ook deze 3 componenten in zich, ook al ben je, je er misschien niet van bewust. Neem zelf maar eens een gebeurtenis in gedachten en ga deze componenten maar eens na. Wat dacht je toen, wat deed je toen en wat voelde je daarbij.
Denken, doen en voelen zijn gescheiden maar beïnvloeden elkaar door middel van grenzen.

Wanneer de grenzen vervagen wordt denken hetzelfde als doen, doen hetzelfde als voelen met alle gevolgen vandien.

Voorbeeld een meisje verteld dat ze heel kwaad (gevoel)
is op haar broer en dat ze hem pijn wil doen (gedachte). Haar ouders geven haar straf, want ze mag haar broer geen pijn doen. Voor hen is de
grens tussen denken en doen weg.

Ook wanneer er muren worden opgetrokken tussen deze 3 modi geeft dit problemen,
Ook hiervan een voorbeeld, Peter heeft allerlei ideeën
over wat hij wil met zijn leven, maar komt nooit tot actie; er is als het ware
een muur tussen denken en doen.

Een ander voorbeeld, Sandra houdt zielsveel van haar zoontje en is erg trots op hem. Maar ze spreekt dit nooit uit en laat dit nooit merken waardoor haar zoontje onzeker wordt. Bij Sandra is er sprake van muren tussen denken en voelen en doen.

Causaliteit

We spreken van causaliteit of het principe van oorzaak en gevolg wanneer we het hebben over het verband wat bestaat tussen een handeling en het resultaat daarvan.

Iemand roept je naam en je kijkt om. Je blijft de hele dag en nacht feesten en de volgende dag ben je gebroken en kun je niet zo goed presteren, voorbeelden van “normale” causaliteit.

Bij causalitiet heb je ook de mogelijkheid van ernstige vervormingen met betrekking tot grenzen en muren.
Er is hiervan sprake wanneer de grens verdwijnt en een
valse causaliteit wordt toegekend tussen innerlijke beleving en uiterlijke
gebeurtenissen.
Bijvoorbeeld iemand heeft een hekel aan iemand en denkt:
“jij zou eens mee moeten maken hoe het is om ernstig ziek te zijn” en
even later wordt bij die persoon kanker geconstateerd.
Iemand kan zichzelf
hiervan dan de schuld geven.

Een typische uitspraak is in dat opzicht dan ook: “altijd als ik ergens op bezoek ga, gaat er iets mis”. Tenzij je daar een actieve rol in speelt om er voor te zorgen dat het ook misgaat is er hier sprake van valse causaliteit en dus verlies van grenzen.

Bij muren wordt juist het gevolg van een bepaalde
handeling niet erkent. Je ziet dit bij mensen die de schuld altijd bij anderen
leggen en dus geen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gedrag.
Denk hierbij aan iemand die steeds te laat op zijn werk komt, er de kantjes vanaf loopt, na een tijd wordt ontslagen en dan vervolgens het bedrijf de schuld geeft. De ander is altijd verantwoordelijk voor de gevolgen van het eigen gedrag.

Volgende keer weer 2 nieuwe categorieën

Bron:

Anné Linden, “Jezelf en de ander”

ISBN: 978 90 202 0177 2

Terug naar de website