Onze communicatie
bestaat, wanneer we van mens tot mens communiceren, uit verbale en non-verbale
componenten. Het weglaten van die verbale component betekent niet dat er dan
geen communicatie meer is. Alleen al het feit dat je niet meer reageert op bijvoorbeeld
een vraag levert op zich al informatie op. Die informatie bestaat dan wel uit
de interpretatie van de andere partij op dit signaal en zal dus wel geverifieerd
moeten worden, maar niet communiceren is er niet bij.

De inhoud van verbale
communicatie bepaalt maar voor, ongeveer, 7% het effect van de communicatie tussen
2 of meer personen. 38% wordt bepaald
door de toon van de communicatie, en hier moet je dan denken aan volume, tempo,
timbre, hoogte, welke woorden de nadruk krijgen, kortom alles wat de kenmerken
van het geluid bepalen. Het non-verbale
deel neemt de rest, 55%, van de betekenis voor zijn rekening. De UCLA professor
Albert Mehrabian deed in 1967 twee studies naar dit onderwerp.

Voor wat betreft de
inhoud speelt ook nog mee dat woorden en uitdrukkingen vaak een persoonlijke
betekenis hebben, denk maar eens aan een woord als “veiligheid”. Wat betekent
dat precies voor jou en ga eens na wat dat voor 2 of 3 mensen in jouw omgeving
betekent. Je mag oprecht verbaasd zijn als jullie allemaal met exact dezelfde
beschrijving op de proppen komen. Die
betekenis hangt samen met ons model van de wereld, onze voorkeuren,
overtuigingen, criteria en zo meer. Maar dat is weer een andere blog waard. Als
je dat zo ziet vraag je, je af of onze spraak eigenlijk wel zo geschikt is om
met elkaar te communiceren.

Gelukkig wel; wat vaak
vergeten wordt te vertellen, of misschien is de schrijver er zich niet eens van
bewust, is dat Albert Mehrabian zijn onderzoek deed in relatie tot tegenstrijdige
boodschappen over gevoelens en opvattingen. Wanneer de boodschap incongruent is
wordt onze aandacht gericht op de non-verbale communicatie en krijgt de verbale
component aanzienlijk minder aandacht. Als je ook nog rekening houdt met de
wijze waarop Albert Mehrabian tot zijn conlusies is gekomen, waar best wel wat
kritiek op is, mag je er vanuit gaan dat het allemaal niet zo “straight forward”
is.

Is de non-verbale
communicatie dan helemaal niet zo belangrijk in onze dagelijkse communicatie?
Jawel, maar de getallen die uit onderzoeken komen tonen geen eenduidig beeld en
schijnen erg afhankelijk te zijn van de soort boodschappen die overgebracht
worden. Michael Argyle kwam met de conclusie dat het totale pakket aan
non-verbale signalen 4,3 keer zoveel invloed had als de verbale en Cristopher
Hsee concludeerde, met betrekking tot de overdracht van een
gelukkige/ongelukkige stemming, dat het horen van woorden, die “eentonig”
werden uitgesproken vier maal zoveel invloed hadden als gezichtsuitdrukkingen
die werden waargenomen bij een film zonder geluid. Verschillende onderzoeken
kunnen dus heel verschillende conclusies opleveren, afhankelijk van de gekozen
opstelling.

Helaas kun je dus de
invloed van de communicatie die non-verbaal is niet zomaar uitdrukken in een
simpel percentage. Het verschilt per boodschap, spreker, publiek, gelegenheid
en natuurlijk het medium. Als het echt zo zou zijn dat de invloed van je
communicatie voor 93% bepaald wordt door non-verbale signalen zou dat
natuurlijk mooi zijn. Je hoefde dan immers nooit meer een taal te leren als je
naar het buitenland zou willen en die laatste 7% kom je ook wel weer uit.

Non-verbale communicatie heeft
m.i. zeker een belangrijke rol wanneer je over je gevoelens praat en zeker als
dat in een conflictsituatie is. Om die reden kunnen chat- en whatsapp-berichten
in zulke gevallen dan ook dodelijk zijn. Niet doen dus!!!!

Daarnaast worden de
non-verbale signalen altijd opgepikt natuurlijk en helpen, als er sprake is van
congruentie, de boodschap goed over te
doen komen. Ze kunnen de boodschap intenser, en indringender maken, als het
ware ondertitelen en kleuren. Ook wordt de rol natuurlijk groter naarmate de
verbale vaardigheden minder zijn, denk dan bijvoorbeeld aan kleine kinderen of
wanneer er geen verbale component is. Bij elke communicatie en zeker bij de
non-verbale is het van belang dat je wel nagaat of jouw interpretatie klopt met
de werkelijkheid. Is iemand die zich stil houdt en “moeilijk” kijkt nou
verdrietig of heeft ie gewoon hoofdpijn. Een ander mooi voorbeeld is de
zogenaamde defensieve, gesloten houding met de armen gekruist voor de borst.
Voor sommigen is dat gewoon een hele relaxte houding en heeft dat niets met “niet
open” zijn te maken. Altijd navragen dus voor je je conclusies trekt.

Verschillende non-verbale
signalen zijn moeilijk of bijna niet te sturen en kunnen daarmee wel weer een
goede aanwijzing zijn van iemands innerlijke wereld. Wanneer iemand een
bepaalde werkelijk overtuiging heeft en deze ook echt voelt, zal je dit kunnen
waarnemen wanneer hij of zij het over die overtuiging heeft, of wanneer een
ervaring hiermee conflicteert. Leugendetectors maken ook gebruik van dit principe.
Ook een heel interessant onderdeel van non-verbale signalen maar ook weer voor
een ander blog. Genoeg nog te doen en te vertellen.

Tot de volgende blog.

Terug naar de web-site